| Po raz
pierwszy od stu lat w Montrealu w Konsulacie Polskim będzie miała miejsce
wystawa prac Jana Chełmińskiego wielkiego polskiego i amerykańskiego
malarza przełomu XIX/XX wieku.
Jan Władysław Chełmiński
urodził się 27 stycznia 1851 roku w Brzustowie w powiecie tomaszowskim.
Naukę malarstwa rozpoczął
w Warszawie u Juliusza Kossaka, następnie w warszawskiej Klasie Rysunkowej.
W 1875 roku wstępuje w progi Akademii Sztuk Pięknych w Monachium. Chełmiński
pobierał również nauki prywatne w pracowniach Józefa Brandta (1875) oraz
znanego batalisty Franza Adama (1876). Od roku 1882 Chełmiński przebywa
już na stałe poza granicami Polski, początkowo w Monachium, następnie w
Londynie, Paryżu i Petersburgu oraz w Nowym Jorku (1915-1925). Pod koniec
roku 1893 roku Jan Chełmiński staje się w drodze naturalizacji obywatelem
brytyjskim.
Po raz pierwszy USA
Chełmiński odwiedził w 1884 roku. Latem 1886 roku gościł w Minnesocie na
zaproszenie Jamesa J. Hilla, późniejszego magnata kolejowego. Chełmiński
uwiecznił rodzinę Hillów przed ich posiadłością w North Oaks na jednym
ze swoich pierwszych amerykańskich obrazów. Być może właśnie znajomość
z Hillem zainicjowała zainteresowanie Stanami Zjednoczonymi jako potencjalną
nową ojczyzną malarza.
Na przełomie wieków
Chełmiński podróżuje wielokrotnie pomiędzy Europą i Ameryką w towarzystwie
swojej drugiej żony Leonii, córki znanego nowojorskiego handlarza sztuką
Michael Knoedlera. Jesienią 1915 roku małżeństwo Chełmińskich przybywa
do USA, aby osiąść na stałe w Nowym Jorku, który stał się ich wspólnym
domem przez ostatnie dziesięć lat życia malarza.
Jak podają dostępne
źródła, artysta stał się popularny już podczas pobytu w Monachium, gdzie
realizował zamówienia m.in. dla króla Bawarii. Jego liczne podróże związane
były również z zamówieniami możnych oraz ich mecenatem, np. cara Rosji,
czy późniejszego prezydenta Stanów Zjednoczonych Teodora Rooseveta. Dla
tego ostatniego malarz zilustrował tom opowiadań na tematy myśliwskie.
W roku 1897 Chełmiński prawdopodobnie staje się jednym ze współzałożycieli
Towarzystwa Opieki nad Sztuką Polską w Paryżu. Warto podkreślić, że pomimo
życiowego wyboru pozostania na emigracji, Chełmiński nie zerwał kontaktów
z ojczyzną, a jego prace dość często gościły na warszawskich wystawach
i aukcjach.
W swoich dziełach
malował Chełmiński początkowo sceny z polowań oraz sceny rodzajowe z życia
arystokracji. Jego zainteresowanie tematami batalistycznymi uwidacznia
się około roku 1890, kiedy to malarz tworzy cykl obrazów o tematyce związanej
z wojnami napoleońskimi, a także życiem arystokracji Księstwa Warszawskiego.
Charakterystyczną cechą jego malarstwa jest drobiazgowe oddanie detali
umundurowania i uzbrojenia. Niewątpliwą pomocą była tu zgromadzona przez
niego kolekcja broni okresu napoleońskiego, dzięki której Chełmiński znany
był również w Europie jako kolekcjoner oraz znawca żołnierskiego umundurowania.
Fragmenty jego obrazów wykorzystywane były wielokrotnie w pracach naukowych
dotyczących tej tematyki, zresztą sam Chełmiński był autorem wydanej w
Paryżu w 1904 roku książki przedstawiającej umundurowanie wojsk polskich
Księstwa Warszawskiego "LArme polonaise du Duche de Varsovie".
Najbardziej znane
obrazy Jana Chełmińskiego to Polowanie z chartami (1875), Przejście przez
Wilię w 1812 (1895), czy Książę Józef Poniatowski (1913). Wiele obrazów
artysty wciąż znajduje się za granicą, głównie w Anglii, Niemczech czy
Stanach Zjednoczonych. Nieliczne z nich pojawiają się w sprzedaży antykwarycznej,
także w Polsce, regularnie wzbudzając spore zainteresowanie kolekcjonerów
i uzyskując wysokie ceny sprzedaży podczas licytacji.
Obrazy prezentowane
na wystawie pochodzą z kolekcji prywatnej. Organizatorem wystawy jest Polski
Instytut Naukowy w Kanadzie. Honorowy patronat nad wystawą objął Konsul
Generalny RP w Montrealu, Andrzej Szydło. Wystawa do obejrzenia 2 maja (czwartek) w godzinach 10.00 do 13.00.
Zapraszamy do obejrzenia
tego znaczącego w życiu artystycznym Montrealu wydarzenia.
Informacja 514 398
6978
|